السيد محمد باقر حجتي
294
كشاف الفهارس
عمويش سيدحافظ محمد رضا ، واو از پدرش سيد محمد ، واو از حافظ - در آستان قدس - يعنى حاج محمد رضاسبزوارى ، واو از جدش عماد الدين على شريف قارى روايت مى كنند . وبدينسان روايت به عاصم واز عاصم به أمير المؤمنين على ( عليه السلام ) منتهى مى گردد . آنگاه سيد محمود تبريزى صلاح در آن ديد كه رساله أي فارسي در تجويد بنگارد تا نفع آن به افراد بيشترى برسد ، وحتى آنانكه به زبان عربي آشنا نيستند از آن بهره مند گردند ، لذا رساله أي به فارسي بر منوال ( جواهر القرآن . . . ) تأليف كرد وآنرا ( حل الجواهر ) ناميد ، وأين كتاب فارسي را در 1287 ه . ق به پايان برد ، و ( جواهر القرآن ) در متن ونيز ( حل الجواهر ) را در هامش آن در 1287 ه . ق به طبع رسانده است . با توجه به اين نكات سخن علامه ء تهرانى ذيل ( اخلاق نظام العلماء ) از همين سيد محمودتبريزى كه أو را متوفى در حدود سال 1270 ه . ق ياد كرده نادرست مى باشد ، زيرا وى در 1287 ه . ق كتاب ( حل الجواهر ) را به پايان برده است . آغاز : بسملة ، أحمد من أنزل ( القرآن على أحمد ليكون للعالمين نذيرا . . انجام : . . . والحمد لله رب العالمين ، سنة 1283 . بنگريد به : الذريعة 1 / 379 ، 380 ، و 5 / 274 ، 275 . الاعلام ، زركلي 8 / 63 . و : معجم المؤلفين 12 / 199 ، 200 . * نسخه : 1 . مركزي - تهران ( 5050 ) نسخ ( گويا ) مؤلف در شب سه شنبه 6 ج 2 / 1283 ه . ق ، 195 گ ، 14 سطرى [ ف : مركزي 15 / 4097 ] 213 س 82 حرز الأماني ووجه التهاني 82 س شاطبى ( 538 - 590 ه . ق ) * أبو محمد ، أبو القاسم قاسم بن فيرة بن خلف بن أحمد رعينى اندلسي شاطبى شافعي ضرير ، كه در آخر سال 538 ه . ق در ( شاطبه ) - يكى از آباديهاى شرق اندلس - زاده شد واصلا از مردم ونژاد يمن است . وى دانشمندى متفنن ، وبه ويژه در قرائت ونحو وتفسير وحديث از مشاهير به شمار است . شاطبى رئيس ( ديوان الانشاء ) صلاح الدين ايوبى ، وباني ( المدرسة الفاضلية ) در قاهره مى باشد . أو فن قرائت وديگر فنون را در شاطبه وبلنسبة - از توابع اندلس - نزد ابن هذيل اندلسي ، وابن سعاده وديگر اساتيد فرا گرفت . أو سفري به حجاز داشت واز آنجا به مصر بازگشت . قاضى فاضل مقدمش را گرامى داشته ، ودر ( مدرسه ء فاضليه ) كه خودبانى آن بود مقيم گشت وبه تدريس سرگرم شد . شاطبى در ساختن كلام منظوم يعنى شعر از